Feirón de Senande
Fotografías dos nosos danzaríns en Senande. Senande (Muxía), 2025
O Feirón celebrouse o luns 4 de agosto de 2025. Historicamente, o de Senande era un feirón agrícola e gandeiro de moitísima importancia na zona (do que ata a etnomusicóloga Dorothé Schubarth recollera testemuñas nas súas gravacións). Porén, ese ano o Concello decidiu renovalo baixo o novo programa “Muxía Itinerante”, co obxectivo de descentralizar a cultura e levala a todas as parroquias durante o verán.
O prato forte da xornada cultural foi, sen dúbida, o folclore. A nosa actuación enmarcouse nun ambiente estupendo:
Postos de artesanía e produtos ecolóxicos que se sumaron aos tradicionais agrícolas.
Unha exhibición de cestería en vivo.
E para rematar a xornada pola porta grande despois de vervos bailar, a xente puido gozar dunha sesión vermú musical a cargo de Xaramiños do Corpiño e a charanga Brassica Rapa.
Alí estivemos nos coa Danza de Espadas de Quintáns compartindo o espazo e o protagonismo con outras xoias do noso baile, como foron as danzas de Coucieiro e as vistosas danzas de arcos.
Foi unha xornada redonda onde a vosa danza demostrou que non só vive das festas patronais, senón que é un motor cultural capaz de darlle vida e prestixio a eventos renovados como o feirón.
I Encontro de Danzas Brancas
Fotografías dos nosos danzaríns logo de acabar a súa actuación e do director da danza Ismael Castiñeira con Manuel Alonso ‘Pichurri’ , exalcalde de Camariñas entregándolle un trofeo pola participación no certame. Camariñas, 2018
A participación da Danza de Espadas de Quintáns neste encontro foi un momento moi especial e unha gran oportunidade para lucir publicamente ese incrible traballo de recuperación do que falabamos antes!
O I Encontro de Danzas Brancas tivo lugar a mediados de agosto de 2018, enmarcado dentro da programación da feira mariñeira “Camariñas, o mar todo”. O evento deseñouse precisamente para poñer en valor e reunir estas espectaculares coreografías tradicionais de orixe gremial e mariñeira, cuxas raíces se remontan aos séculos XVI e XVII.
Isto é o máis destacado daquela actuación e do encontro en xeral:
O protagonismo do domingo: A xornada central do encontro foi o domingo 19 de agosto. A danza de Quintáns participou nun vistosísimo desfile xunto co resto das agrupacións polas rúas de Camariñas, enchendo a vila de folclore.
Un cartel de luxo: A agrupación de Quintáns non estivo soa, senón que o encontro serviu de irmandade entre concellos. Compartiron protagonismo coa outra famosa danza de espadas de Muxía, a de Vilastose, e cos vistosos grupos de “danza de arcos” de Coucieiro (tamén de Muxía), Camariñas, Camelle e Cariño.
Espectacularidade visual e simbolismo: Como dita a tradición destas “danzas brancas”, os bailaríns de Quintáns e do resto de agrupacións actuaron vestidos de rigoroso branco (unha cor que, historicamente, representa a pureza nestes bailes habitualmente ligados a promesas á Virxe ou aos santos). O contraste das roupas brancas co choque das espadas e as filigranas coreográficas fixeron as delicias dos veciños e visitantes.
Consolidación do rescate: Para a xente de Quintáns, actuar nun certame específico da súa modalidade (xunto a agrupacións consolidadas como a de Cariño) foi un fito. Demostrou a forza do seu rescate e puxo a súa danza no mapa xeral do folclore galego máis alá das súas festas patronais.
Foi un espectáculo precioso que reivindicou a importancia de coidar o noso.
Día das Letras Galegas
Programación da semana das Letras Galegas de Vimianzo. Vimianzo – 2016
A programación municipal e asociativa encheu a capital soneirá de literatura, teatro escolar e, sobre todo, moita música e baile tradicional para honrar ao poeta chairego.
No ano 2016, a figura do poeta Manuel María foi a gran protagonista do Día das Letras Galegas en Vimianzo. O concello, apoiado no forte tecido asociativo e cultural da contorna, deseñou un intenso programa de actividades que converteu a mediados de maio nunha auténtica festa da nosa lingua e das nosas raíces.
O achegamento á obra do homenaxeado fíxose patente a través de obradoiros infantís e dunha completa exposición na Biblioteca Municipal. A escena teatral tamén xogou un papel fundamental: mentres a compañía Fantoches Baj abraiou ao público do Auditorio mesturando humor e poesía, Talía Teatro achegou a nosa lingua directamente ás escolas coa obra infantil “Rosa Caramelo”, da que gozou o alumnado de todo o municipio.
O baile tradicional, gran protagonista Un dos fitos máis aplaudidos daquelas xornadas festivas foi o espectáculo “Trubisletras”, un evento no que a música e as danzas de raíz tomaron o Auditorio da Casa da Cultura. Organizado pola A.C. Trubisquiña, o encontro reuniu a diversas escolas de baile e música tradicional de toda a Costa da Morte, demostrando a boa saúde do noso folclore e a súa indisoluble conexión coa nosa lingua.
A celebración completouse coa implicación veciñal. A Asociación de Veciños de Pasarela (AsVePa) organizou a súa propia Festa das Letras o mesmo día 17, mentres que a cota lúdica e de adrenalina púxoa a Asociación Xuvenil Cherinkas coa celebración da mítica XXV Baixada de Carrilanas de Trasouteiro. Unha fin de semana redonda na que Vimianzo demostrou, unha vez máis, o seu fondo compromiso coa cultura galega.
Festival das Abaladeiras
Fotografía do ex-director da danza Pablo Sendón danzando no evento das Abaladeiras de Muxía. Muxía, 2016
A comezos do mes de xullo de 2016, a vila de Muxía vestiuse de festa e tradición para acoller o II Festival de Baile e Música Tradicional organizado pola Asociación Cultural Abaladeiras. A emblemática praza de Cabo da Vila foi o escenario elixido para unha tarde onde a nosa cultura popular tomou a rúa por completo.
Os grupos de baile e pandeireta das propias Abaladeiras exerceron de perfectos anfitróns desta segunda edición do seu festival. O evento logrou xuntar no mesmo escenario a unha gran representación do talento folclórico da bisbarra, demostrando o enorme vigor da música de raíz na Costa da Morte. Xunto aos anfitróns, a cita muxiá contou coa participación dos gaiteiros Xaramiños do Corpiño e co ritmo das pandereteiras Mar Devalado de Camelle, que fixeron vibrar ao público asistente cos seus cantares.
A nosa presenza en Muxía Para os nosos lectores, un dos momentos máis especiais e destacados daquela xornada foi a participación da nosa agrupación: a Danza de Espadas de Quintáns e Vilastose. A exhibición no Cabo da Vila serviu para pór en valor a singularidade, o rigor e a riqueza histórica do noso baile no marco dunha celebración dedicada a manter viva a identidade galega.
A nosa actuación neste II Festival das Abaladeiras permitiu afianzar os lazos de irmandade coas outras agrupacións culturais da contorna, á vez que levamos o orgullo da nosa tradición espadeira e da nosa parroquia para compartilo con toda a veciñanza de Muxía.
6º Encontro “Eixpressões”
Fotos varias da actuación no encontro luso. Viana do Castelo (Portugal), 2016
A actuación enmarcouse dentro do 6º Encontro de Teatro Popular no Noroeste Peninsular “Eixpressões”, que se celebrou a fin de semana do 23 e 24 de xullo de 2016 na fermosa vila portuguesa de Viana do Castelo. O evento estivo organizado pola Cámara Municipal de Viana do Castelo xunto co Núcleo Promotor do Auto da Floripes.
A actuación e os compañeiros de cartel
Actuamos o sábado 23 de xullo, e o estivemos rodeados do mellor do folclore e do teatro popular da península. Aquel día, o noso grupo (xunto coa danza de espadas de Vilastose e a música do grupo folk Xaramiños do Corpiño) compartimos rúa e escenario cun cartel impresionante:
Representación galega: Actuamos xunto ao folión “Os Labregos” da Pobra de Trives, a danza de arcos de Cariño, a danza de espadas de Marín, e a mítica danza de espadas e das Penlas de Redondela. Case nada!
Representación portuguesa: Tamén compartimos a xornada con expresións moi curiosas do país veciño, como o “Baile dos turcos” de Penafiel ou os impresionantes “Cardadores” de Ílhavo coas súas máscaras.
A importancia daquela viaxe
Máis alá dos aplausos, participar no “Eixpressões” foi un escaparate marabilloso. Demostrou que a Danza de Espadas de Quintáns tiña a calidade e a entidade suficiente para codearse coas danzas brancas e gremiais máis antigas e respectadas de toda Galicia e Portugal.
A continuación deixamos un vídeo para que podades ver un resumo da súa actuación:
Xacarandaina
Fotografía dos bailadores de Xacarandaina preparados para bailar a Danza de Espadas. Zemplen (Hungría), 1993.
Mentres que “O Carnesán” fixo o labor de recuperación local, Xacarandaina actuou como o altofalante que levou a danza ao resto de Galicia e asegurou a súa pervivencia académica e artística. O seu papel resúmese nestes puntos:
Recollida de campo directa: Xacarandaina non inventou a coreografía, senón que acudiu á fonte. O grupo montou a súa versión da danza seguindo as indicacións e as ensinanzas directas do propio José Blanco Méndez. Isto garantiu que a peza mantivese a esencia dos pasos de Muxía.
Proxección e visibilidade: Ao incorporar a Danza de Espadas de Quintáns ao seu prestixioso repertorio, Xacarandaina sacouna das festas patronais da aldea e levouna aos grandes escenarios, festivais e mostras de folclore.
Dignificación das “danzas brancas”: As danzas de espadas (tamén coñecidas como danzas brancas pola indumentaria típica dos danzantes) son xoias moi singulares dentro do baile galego. O traballo de Xacarandaina axudou a poñer en valor este xénero concreto, documentándoo visual e coreograficamente para que as futuras xeracións poidan estudalo e interpretalo sen medo a perdelo de novo.
En resumo, “O Carnesán” foi a semente e a raíz que salvou a danza en Quintáns, e Xacarandaina foi a póla que permitiu que florecese e fose coñecida e respectada por todo o panorama da música e baile tradicional galego.
A continuación deixamos un par de vídeos para que podades ver a súa actuación: